Amerika Birleşik Devletleri’nde Şükran Günü’ne denk gelen Kasım Ayı’nın dördüncü perşembesinden sonraki Cuma gününü ifade eden Black Friday, 1952 yılından bu yana kutlanmaktadır. Zamanla global ölçekte trend haline gelen Black Friday, Noel alışveriş günlerinin başlangıcı olarak kabul ediliyor ve büyük bir indirim sezonu böylelikle başlamış oluyor. Black Friday süresince dükkanların güneş doğmadan önce açılması ve güneş battıktan sonra kapanması nedeniyle bu ismi aldığı tahmin edilmektedir. Şükran Günü ve Noel gibi dini ritüelleri değersizleştirmesi yönünde eleştiriler olsa da alışveriş dünyası için vazgeçilmez bir trend olduğu artık kesin bir gerçektir. Türkiye’de de ‘Efsane Cuma’ ‘Süper Cuma’ veya E-ticaret devi Amazon’un tabiriyle ‘Beklenen Cuma’ gibi isimlerle anılan Black Friday yoğun bir ilgi görmektedir.
Mağazaların önünde bitmeyen kuyruklar, indirimleri kaçırmamak için sabahın erken saatlerinde alışveriş merkezleri önünde kamp kuran insanlar, indirime girdiği anda yığınla eşya vb. pek çok görüntü hepimizin hafızasında uzun yıllardır yer edinmektedir. Ancak son dönemde dijital dünyada yaşanan yükseliş ve e-ticaret hacminin her geçen gün artmasıyla birlikte artık online pazaryerleri, web siteler ve dijital reklam kampanyaları için telefon ve bilgisayar başında geçirilen saatler, yoğunluktan dolayı yavaşlayan web siteler, sipariş onay kodları gibi kavramlar alışveriş dünyamızdan çoktan yerini aldı. Black friday kampanyaları için her geçen daha fazla önemi artan e-ticaret alanında neler yapılmalı hep birlikte inceleyelim.
Bu Süreçte Neler Yapılmalı?
Öncelikle Black Friday kampanyası için markanın sunduğu fırsat veya indirimleri tanımlamak daha doğru bir başlangıç olabilir. Örneğin;
- Net İndirim Oranı ve İndirime Giren Ürünlerin Belirlenmesi
- İndirim Yapılamıyorsa Promosyonların Belirlenmesi
- Hizmetin İyileştirilmesi
İndirim oranlarının net bir şekilde belirtilmesi, kullanıcı memnuniyeti ve bu konudaki yasal düzenlemeler açısından önemlidir. Bunun yanında indirime girecek ürün stratejisinin iyi kurgulanması ve maliyet / dönüşüm oranına etkisi de iyi hesaplanmalıdır. İndirim stratejisinin uygulanamadığı durumlarda belirli promosyon ürünlerin öne çıkarılması veya sunulan hizmetin iyileştirilerek kullanıcı memnuniyetinin artışı hedeflenmelidir. Kullanıcıların yoğun ilgisi göz önüne alınarak müşteri desteğinin iyileşitirilmesi, müşterilerin sorunlarına hızlı çözümler üreten teknik destek hizmeti ile kullanıcı güveni yükseltilebilir. Teslimat süreleri ve web site içerisindeki işlemlerde kullanıcıların güveni kazanılmalıdır.
Kampanya süresince kreatif içerikler üretmek, hedeflenen kitle ile etkileşimi sıcak tutmak, farkındalığı artırmak, kampanyaya yönelik fakındalık yaratmak açısından olumlu sonuçlar vermektedir.
Black Friday döneminde web site ziyaretleri, satış, form, sepete ekleme, gibi metrikler artış gösterir. Bu dönemde edinilen müşteri listeleri, kitle ölçütleri vb. data kazanımları dönüşüme yönelik sonuçları optimize etmenize katkı sağlar. Dönüşüm hedeflerinde kullanmak üzere yeterli datanın gelmesini sağlamak için kampanya indirimlerine ek olarak dikkat çekecek ek hizmet veya hediyeler ile ziyaret sayısı artırılmaya çalışılmalıdır. Benzer şekilde kampanya sürecini uzatmak müşteri bilgileri edinme açısından da olumlu kazanımlar sağlayacaktır.
Mevcut müşterilere ise SMS, mailing gibi çalışmalar ile kampanya avantajları hatırlatılmalıdır. Mevcut müşterilerin yakın çevrelerini de kazanmak amacıyla, özel indirim veya öneri karşılığında hediye kampanyalar düzenlenebilir. Reklam kapanyalarında ise hedef kitle segmentasyonu yapılarak kreatif içerikler ile Black Friday döneminin farklı hedef kitleler üzerinde özelleşmesini sağlanabilir.
Web site içerisinde kampanya sürecine özel sayfa oluşturarak kullanıcıların indirim ürünlerine kolayca ulaşması ve web site içerisinde kampanyalara özel farkındalığın artması hedeflenebilir. Dikkat çekici slider tasarımı ile anasayfaya gelen kullanıcının bu sayfaya yönlendirilmesi de sağlanabilir. Tabiki Black friday öncesi web siteyi ziyaret eden kullanıcı sayısı da göz önüne alınarak alt yapıda önemli iyileştirmeler yapılmalıdır.
Ürün açıklamaları detaylı bir şekilde verilmeli ve potansiyel müşterilerin sıkça sorduğu sorulara ccevap verilen bir bölüm oluşturulmalıdır. Operasyonel kısımda teslimat sürelerinin 7/24 canlı desteğin olması kampanya döneminde rakiplerden ayrışmak için önemli bir fırsat yaratmaktadır. Ödeme yöntemi noktasında çeşitliliğin olması kullanıcıların web site içerisindeki hedef tamamlama oranını olumlu yönde artıracaktır. Sosyal medyada etkileşimi artırmak için anket, yarışma veya web sitede indirim kuponu kazanmaya yönelik oyunlar tasarlanarak dönüşüm ve etkileşim metrikleri daimi olarak optimize edilmelidir.
E-ticaret açısından önemli bir kavram olan ve 2005 yılından bu yana uluslarası pazarda kutlanan Cyber Monday Black Friday sonrası ilk pazartesi gününe denk gelmektedir. Black Friday içerisinde olduğu gibi bu dönemde de önemli kampanya ve etkinlikler yapılarak Black Friday döneminde yakalanan alışveriş canlılığı devam ettirilir. Bu süreçte aktif kampanyalar düzenleyip Balck Friday içerisinde yakalanan etkinin devam ettirilmesi şirketler açısından kaçırılmaması gereken bir fırsat yaratmaktadır. Daha özel ve spesifik ürünlerin satıldığı, kısa süreli ‘flash’ kampanyalar ile öne çıkmak ve hedefe yönelik dönüşüm oranını artırmak önemli bir etki sağlamaktadır.
Sonuç olarak dijital dünyada önemli bir trend olan Black Friday süreci, ürün veya hizmetini tanıtmak isteyen markalar açısından önemli fırsatlar yaratmaktadır. Bu sürece hazırlıklı girmek hedeflenen kitle içerisinde yıl boyunca sürecek olumlu etkiler yaratmaktadır.